Akciğer kanserini direkt olarak gösteren bir laboratuvar tetkiki yoktur. Tanıyı doğru olarak koymak, evrelemek ve tedaviyi düzenlemek için doku örneğinin alınması ve patologlar tarafından incelenmesi gerekmektedir. PA akciğer grafisi ve bilgisayarlı toraks tomografisi (BT) tanının ilk aşamasıdır. Daha sonra hem tanıyı destekleyen hem de evrelemede hekime yardımcı olan PET-BT çekilebilir.
Erken evre akciğer kanseri Evre IA, IB, IIA, IIB’yi içerir. Yeterli pulmoner fonksiyonlara sahip ve ciddi bir medikal komorbiditesi olmayan klinik erken evre (Evre IA-IIB) olgular için primer tedavi cerrahi rezeksiyondur ve en yüksek kür ihtimali oluşturan yöntemdir. Bu hasta grubu tüm akciğer kanserlerinin %20-25’ini oluşturmakla birlikte son yıllarda uygulanmaya başlanan düşük doz bilgisayarlı tomografi ile tarama çalışmaları erken evre akciğer kanseri tespitinde artışa yol açacağı düşünülür. Cerrahi tedavide yeterli solunum kapasitesi olan hastalarda altın standart lobektomidir.
Sınırda kapasitesi olan hastalarda ise (T1a-b, N0, M0) komplet rezeksiyon yapılmak kaydıyla segmentektomi veya wedge rezeksiyon yapılabilir. Daha geniş cerrahi rezeksiyonlar (bronkoanjioplastik cerrahi, bilobektomi, pnömonektomi gibi) negatif cerrahi sınırlar elde etmek için gerekli olabilir.
Video yardımlı torasik cerrahi (VATS) ile lobektomi/segmentektomi postoperatif erken iyileşme ve düşük morbidite ile standart onkolojik prensiplerle deneyimli merkezlerde yapılabilir. Periferik yerleşimli 2 cm veya daha düşük boyuttaki tümörlerde, adenokarsinom in situ histolojisinde, nodülün %50’den fazla buzlu cam görüntüsü içeriğinde ve tümörün ikiye katlanma süresi 400 günden fazla olan durumlarda sublobar rezeksiyonlar (segmentektomi/wedge rezeksiyon) uygulanabilir. Uygulanan tüm rezeksiyon şekli ve cerrahi yaklaşım seçeneklerinde sistematik mediastinal/hiler lenf nodu diseksiyonu ya da örneklenmesi yapılmalıdır.